De vierde titel in de cyclus Comédies et proverbes draait opnieuw rond amoureuze jongelui die er duchtig op los praten en met bravoure hun gevoelsleven analyseren. De heldin Louise (Pascale Ogier) is een slanke, elegante jonge vrouw met dromerige ogen, een weelderige haardos en een fluisterstem die zelfs aan haar meest banale tirades een vrolijk toontje geeft. Ze studeert sierkunsten en werkt parttime als modeontwerpster. In haar vrije tijd maakt ze kleine neonobjecten. De decoratrice kan echter haar eigen leven niet inrichten. Haar probleem? De mensen die van haar houden, houden een beetje té veel van haar.
Dit geldt zeker voor haar vaste vriend Rémi (Tchéky Karyo), een architect met wie ze samenwoont in een kubistisch wooncomplex in de Parijse voorstad Marne-la-Vallée. Ondanks hun liefde, botsen hun levensritmes: hij leeft gedisciplineerd, zij zoekt het nachtleven op. In de openingsscène wordt dat verschil meteen uitvoerig besproken – de toon is gezet: afstandelijk ironisch, met een bijna obsessieve aandacht voor alledaagse zelfs triviale details. Louise verlangt naar wat ze “de pijn van de eenzaamheid” noemt en besluit haar oude pied-à-terre in Parijs op te knappen en opnieuw te betrekken. Tijdens de week woont ze daar, in het weekend bij Rémi. Haar knusse Parijse appartement – met zachte stoffen en bedachtzame decoratie – contrasteert scherp met het strakke, bijna Mondriaan-achtige interieur van Rémi. Rohmer gebruikt architectuur, mode en inrichting subtiel om de innerlijke wereld van zijn personages zichtbaar te maken.
Zoals het de pure Rohmer-heldin betaamt, streeft Louise een quasi onmogelijk ideaal na: bemind worden én haar vrijheid behouden. Het spreekwoord dat de film opent – “Qui a deux femmes perd son âme. Qui a deux maisons perd sa raison” – suggereert al dat het minder goed zal aflopen dan Louise denkt.
Les Nuits de la pleine lune is tegelijk grappig én treurig, de cinema van Rohmer in een notendop. Net als in La Femme de l’aviateur, Le Beau Mariage en Pauline à la plage analyseren de personage zichzelf voortdurend. Verbaal komen ze er goed mee weg maar in hun gedrag spreken ze zichzelf voortdurend tegen. Uit het accumuleren van deze kleine contradicties tussen werkelijkheid en zelfbedrog – overigens met de beste bedoelingen – groeit de subtiel komische stijl van Rohmer. Wanneer Louise eindelijk alleen is, voelt ze zich meteen ongelukkig en belt ze vrienden, smekend om langs te komen. Buiten haar relatie met Rémi, brengt ze veel tijd door met de getrouwde Octave (Fabrice Luchini), een schrijver, en ook haar vertrouweling en platonische minnaar. Hij observeert haar scherp en slaat haar met eindeloze morele analyses om de oren, terwijl hij zelf minder verstrikt raakt in de woordenbrij dan zij. Op zijn manier houdt ook Octave té veel van Louise, maar hem jaagt ze niet weg, wellicht omdat het (meestal) bij woorden blijft. Zoals Louise de typische Rohmer heldin is, is Octave de typische Rohmer held. Hij maakt er een gewetenskwestie van haar in perfect geformuleerde zinnen duidelijk te maken dat al haar minnaars beesten zijn, inclusief de jonge Bastien (Christian Vadim, zoon van filmregisseur Roger Vadim en Cathérine Deneuve) met wie ze op een feestje flirt. In een heerlijk cafégesprek wordt Octave zelf dermate door zijn eigen wijze woorden meegesleept, dat hij, voor hij het vergeet, een en ander opschrijft in zijn notaboekje. Wat deze film onweerstaanbaar maakt is dat Rohmer ook de belachelijke, ijdele en irritante kantjes van zijn personages toont zonder daarom zijn gemeende sympathie te verliezen.
Net als in Le Rayon vert koppelt Rohmer ook deze film aan een natuurfenomeen: de idee dat mensen zich vreemd gedragen bij volle maan. Het geeft het verhaal een licht mythische ondertoon.
De Franse cineast bezit ook de grote gave om de acteurs te vinden en te kneden die volkomen zijn psychologische observaties belichamen. Tchéky Karyo, Fabrice Luchini, Christian Vadim en Virginie Thévenet zijn perfect gecast. Maar het is vooral Pascale Ogier, die al een kleine rol had gespeeld in Perceval le Gallois, die de film draagt. In één oogopslag weet ze intelligentie, koppigheid, levenslust en melancholie te combineren. Wat haar personage ondanks haar grappige hardnekkigheid ook aandoenlijk kwetsbaar maakt. Pascale Ogier is meer dan een actrice in Les Nuits de la pleine lune. Haar aanwezigheid gaat verder dan acteren: Rohmer baseerde het scenario deels op haar leven en haar amoureuze avonturen en liet haar meebeslissen over kostuums, decors en muziek (liedjes van Elli en Jacno), wat de film tot een authentieke tijdscapsule maakt van het Parijse nachtleven van de vroege jaren tachtig, met de fameuze Le Palace als epicentrum voor al wie branché was.
Ogier ontving in 1984 op het filmfestival van Venetië een Gouden Leeuw voor haar vertolking en leek op weg voor een grote carrière. Enkele maanden later overleed ze, slechts 24 jaar oud, na gezondheidsproblemen gelinkt aan drugsgebruik sinds haar tienerjaren. Ze ligt begraven op het Parijse sterrenkerkhof Père Lachaise – een tragisch einde dat haar rol in deze film nog aangrijpender maakt.
- Patrick Duynslaegher
Image gallery
Generiek
Éric Rohmer
Jacno, Elli Medeiros
Pascale Ogier, Tchéky Karyo, Fabrice Luchini
Éric Rohmer
Renato Berta
Cécile Decugis
Margaret Ménégoz
Les Films Du Losange
Meer informatie
Frans
Frankrijk
1984
