DAO

Verdriet is een vorm van lof, schrijft spiritueel denker Martín Prechtel in The Smell of Rain on Dust, want het is de natuurlijke manier waarop liefde viert wat ze mist. Beide expressies vloeien in elkaar over in Dao, vernoemd naar het concept van een eeuwigdurende, cirkelvormige beweging die door alles stroomt en de wereld verenigt. In de geest daarvan vervagen in de film de grenzen tussen documentaire en fictie, Afrika en Europa, en verleden en toekomst om twee soorten ceremonies met elkaar te verweven: een uitgebreide herdenking in een Guinee-Bissaus dorp en een grootse bruiloft op het Franse platteland. Centraal in de familiesaga staat Gloria. Zij is de dochter van de overledene en de moeder van de bruid. Samen met haar deel je emoties en herinneringen, offers en andere rituelen, dans, gelach, gezang en talloze omhelzingen, maar ook pittige gesprekken en spanningen.

Muzikaal weerklinkt de hartslag van de film in traditionele ceremoniële stukken en tedere jazz, bij regisseur Alain Gomis al van vitaal belang in Rewind & Play (FFG2022). Je hoort zowel nieuw werk van (zijn neef) Gaspard Gomis en de jonge saxofonist Keïta Janota als bestaande nummers van de in juni overleden Zuid-Afrikaanse pianist Abdullah Ibrahim. Net als Zilveren Beer-winnaar Félicité (2017) kwam Dao tot de Frans-Senegalese cineast vanuit een vrouwelijk perspectief. Via Gloria en haar familie raakt hij opnieuw aan de impact van kolonisatie, ontheemding en trauma over generaties heen. Met de nadruk op representatie.

Dao is Gomis’ meest persoonlijke project tot nu toe. Na in 2018 zijn vaders begrafenis bij te wonen in Guinee-Bissau, zocht hij uit die diepgaande ervaring iets nieuws te creëren. Zo’n twee jaar later vond hij het antwoord op een trouwfeest. Gomis liet zich ten volle inspireren door het leven, collectieve energie en participatie met de mix niet-professionele acteurs en beroepsacteurs. Authentieke, kleine momenten geboren uit improvisatie groeiden uit tot een intieme en tegelijk monumentale mozaïek. Twintig draaidagen gelijkwaardig verdeeld over beide continenten leverden tweehonderd uur aan beeldmateriaal, waaruit Gomis en zijn team van monteurs drie uur film boetseerden. Het vraagt immers tijd om verdriet en vreugde ten gronde te vieren.