Cannes 2026 uit de startblokken

Redden

Het redden van de bioscoop als unieke en bevoorrechte ontmoetingsplaats van filmmakers en toeschouwers is bij Frémaux zowel een mantra als een missie. Daarom kiest hij de jongste tijd een Franse film als Cannesopener. Tegelijkertijd draait die film dan in de Franse zalen. Profiterend van de Cannesglamour jaagt hij zijn landgenoten de bioscopen in, hopend dat die ervaring naar nog smaakt. Zo werden er van La Vénus électrique over gans Frankrijk verspreid 1082 extra voorstellingen ingelast. Tant pis dat zijn keuze grote internationale producties als openingsfilm uitsluit. In het verlengde van diezelfde reddingsopdracht ligt de regel dat een competitiefilm zeker een Franse bioscooprelease moet hebben. Daarmee worden streamingdiensten als Netflix, Amazon en Apple, die een film uitsluitend op andere platforms vertonen, afgeblokt. Die voorwaarde veroorzaakt volgens de gedelegeerd bestuurder geen ruis op de lijn Cannes-Hollywood. En toch geven de grote filmstudio’s dit keer verstek, terwijl ze de voorbije jaren nog voor blockbusters als de jongste Top Gun en de recentste Mission: Impossible in Cannes lanceerden.

Hollywood

Er zit een vleugje ironie in de afwezigheid van de Hollywoodstudio’s net op het ogenblik dat Thierry Frémaux vijfentwintig jaar aan de leiding staat van het festival van Cannes. Bij zijn aantreden als opvolger van Gilles Jacob in 2001, was zijn eerste opdracht: breng Hollywood terug naar Cannes. Nu is Hollywood dus weg van terug geweest. Is daarmee een cyclus afgerond? Feit is dat grote studio’s recent weigerachtig lijken om via een festival hun producties in de markt te zetten. Nadat dit in Venetië en Berlijn het geval was, is het nu de beurt aan Cannes. Valt een film daar niet in de smaak dan kan je het vergeten, redeneren zij. Vraag het maar aan Kevin Costner die in 2024 Cannes zijn Horizon: An American Saga Chapter 1 voorstelde en daar op een muur van onverschilligheid botste. Met zijn Chapter 2 kon hij nog amper de boer op. Af en toe krijgen filmcritici de zwarte piet toegeschoven als verklaring voor de aftocht van Hollywood. Zij zouden te streng zijn en er een spelletje van maken om een film al dan niet in de grond te boren. Vandaar dat marketeers dat counteren door te zwaaien met het aantal minuten applaus dat een film in Cannes oogstte. Op een iets hoger niveau wordt er gespeeld met het aantal Oscars of -nominaties dat de vertoonde films opleverden. Zo verzamelden de Cannesfilms uit 2025 niet minder dan 19 nominaties. De competitiefilm Sentimental Value won zelfs de Oscar voor beste internationale film. Maar daar hebben firma’s als Sony, Disney en andere Universals geen oren naar.

Auteurscinema

Het afhaken van Hollywood betekent niet dat er geen films uit de VS werden geselecteerd. In de competitie komt de gewaardeerde James Gray, bekend van o.a. The Immigrant, Two Lovers en Ad Astra, zijn Paper Tiger voorstellen. In deze misdaadfilm raken twee broers die hun American dream najagen verstrikt in de netten van de Russische maffia. Gray maakt de oversteek naar Cannes in het gezelschap van o.a. Scarlett Johansson en Adam Driver. Gray’s collega Ira Sachs vertoont met de zeer persoonlijke The Man I Love een in de jaren tachtig gesitueerde musical over een aan aids lijdende man die op het einde van zijn leven nog een nieuw project uit de grond wil stampen. John Travolta’s debuut Propeller One-Way Night Coach en Diamond van Andy Garcia krijgen een buiten competitie slot.

Liefhebbers van auteurscinema zullen hun gading vinden in het oeuvre van onder meer eerdere Gouden Palm winnaar Cristian Mungiu. In zijn Fjord volgt hij een gezin dat Roemenië inruilt voor een klein dorp in Noorwegen. Renate Reinsve en Sebastian Stan vertolken de hoofdrollen. Wie van zijn Leviathan en The Loveless hield, zal uitkijken naar de psychologische thriller Minotaur van Andrey Zvyagintsev. De Iraanse regisseur Asghar Farhadi draaide zijn Histoires Parallèles in Frankrijk en inspireerde zich op het zesde deel van Krzysztof Kieslowski’s Dekalog. Het is zijn vijfde film in de Cannes competitie. Pedro Almodovar, sinds jaar en dag op zoek naar een Gouden Palm, waagt nogmaals zijn kans met Bitter Christmas. Nog meer arthouse film verwachten we van Ryusuke Hamaguchi, Hirokazu Kore-Eda, Valeska Grisebach, Marie Kreutzer en de debuterende Franse Charline Bourgeois-Tacquet met La vie d'une femme.

Geschiedenis

Om het heden te begrijpen duiken we de volgende dagen geregeld in het verleden. Geschiedenis maakt furore in Cannes. In de eerste plaats met de zich in de Eerste Wereldoorlog afspelende Coward van Lukas Dhont. Laslo Nemes, bekend van het aangrijpende Son of Saul, levert met Moulin een filmbiografie af van verzetsstrijder Leon Moulin die gevangengenomen en gefolterd werd door de roemruchte Klaus Barbie. In Fatherland van Paolo Pawlikowski zien we hoe de schrijver Thomas Mann doorheen het verwoeste Duitsland rijdt in het gezelschap van zijn dochter Erika. Zij is actrice, journaliste en rallyrijdster en haar rol wordt vertolkt door de vertolkingsprijzen aan elkaar rijgende Sandra Huller. De Franse, in Brussel wonende, cineast Emmanuel Marre brengt het Vichy regime in herinnering in zijn Notre Salut. Van de door Antonin Baudry “groots opgezette tweedelige politieke thriller” over generaal de Gaulle, La Bataille de Gaulle: L’âge de fer en La Bataille de Gaulle: J'écris ton nom wordt, buiten competitie, het eerste deel vertoond. Het tweede deel komt in de aanloop naar 14 juli, de Franse nationale feestdag, in de zalen.

In totaal dingen 22 films naar de Gouden Palm, vijf ervan werden door een vrouw geregisseerd. Na twee opeenvolgende vrouwelijke juryvoorzitters neemt de Zuid-Koreaan Park Chan-wook bekend van o.a. Oldboy, Handmaiden en Decision to Leave de juryhamer over. Hij wordt bijgestaan door actrice Demi Moore, actrice en producer Ruth Negga, Ken Loach-scenarist Paul Laverty, acteurs Isaach De Bankolé en Stellan Skarsgård, de regisseurs Diego Céspedes, Chloé Zhao en onze Laura Wandel. Velen zijn benieuwd of zij, net als de juryleden in Berlijn, in een politieke hoek zullen gedrumd worden.

Nevensecties

Naast de competitie bestaat de officiële selectie nog uit films die in verschillende nevensecties worden ondergebracht. Un certain regard is er de meest prominente van en waar vorig jaar de debuutfilms van actrices als Scarlet Johansson en Kristen Stewart plus Urchin van Harris Dickenson met de aandacht gingen lopen, ligt dit jaar de klemtoon op vijf debuutfilms. Iedere film uit die sectie dreigt wel overschaduwd te worden door de openingsfilm Teenage Sex and Death at Camp Miasma van Jane Schoenbrun. Na jaren van slechte sequels wordt de Camp Miasma slasher franchise toevertrouwd een jonge regisseur die op zoek gaat naar de ster van de oorspronkelijke film. De twee vrouwen belanden in een bloederige wereld van verlangen, angst en waanzin. Schoenbrun heeft een eigen exuberante beeldtaal en laat graag alle remmen los. Dat maakt van haar een cultfiguur.

Bij de Special Screenings vallen de documentaires op. Ron Howard buigt zich in Avedon over werk en invloed van de beroemde fotograaf. David Tryhorn en Ben Nicholas ontfermen zich over de voetbalcarrière van Eric Cantona. Omdat gefluisterd wordt dat Steven Soderberg in John Lennon: The Last Interview dankzij het aanwenden van AI, zijn personages nieuw leven inblaast, wordt er hard uitgekeken naar die film. Soderberg lijkt in ieder geval onvermoeibaar. Zijn Duitse collega Volker Schlöndorff is dat ook en in zijn jongste film Visitation toont hij hoe een huis aan een meer getuige is van een eeuw Duitse geschiedenis.

Quinzaine

Volker Schlöndorff is 87 maar hij is daarmee niet de oudste regisseur met een film in Cannes. Die eer gaat naar de 94-jarige Alain Cavalier bekend van o.a. Thérèse en Pater, die de jongste aflevering van zijn gefilmd dagboek voorstelt in de Quinzaine des cinéastes. De Quinzaine zoals ze gemeenzaam wordt genoemd, is de belangrijkste parallelle maar onafhankelijke sectie van het festival van Cannes. Voor veel regisseurs, onder andere de gebroeders Dardenne, was en is het een springplank naar het officiële festival. Dit jaar ligt de klemtoon er op animatie en op documentaire. Zo staat er een animatiefilm over Carmen, L’oiseau rebelle van Sébastien Laudenbach geprogrammeerd. De legendarische Franse acteur Jean Gabin is het onderwerp van Gabin, van de debuterende documentarist Maxence Voiseux. De bij ons in Gent welbekende Roemeense regisseur Radu Jude stelt in Cannes zijn versie voor van Le journal d’une femme de chambre. De Franse regisseur Bruno Dumont ruilt het Grand Théatre Lumière waar de competitie plaats heeft voor het Théatre Croisette van de Quinzaine. Hij komt er Les roches rouges voorstellen waarin prille jongeren het tegen elkaar opnemen bij het van de rotsen springen. In Cannes kan je de wereld rondreizen aan de hand van de geprogrammeerde films. Maar er staan toch opvallend veel Franse producties in de aanbieding. Dat is zeker het geval in de Semaine de la Critique waar dit jaar films over jongeren, families en vrouwen de dienst uit maken.

Vlaamse accenten

In de Cannes Classics sectie staan 21 films geprogrammeerd en daar wordt men geconfronteerd met de geschiedenis van de film. Dit jaar komen twee Vlaamse films aan bod: Nostalgia for the Future van Brecht Debackere en Meeuwen sterven in de haven van Rik Kuypers, Ivo Michiels en Roland Verhavert.

Debackere stelt zich de vraag of het mogelijk is om iemand te kennen aan de hand van zijn werk en de sporen die hij naliet. Voorwerp van zijn onderzoek is de Franse documentairemaker en grondlegger van het filmessay, Chris Marker. Een enigmatisch figuur die grensverleggende documentaires draaide zoals La jetée en Le joli mai. Niemand minder dan Charlotte Rampling vertelt aan de hand van persoonlijke documenten en filmfragmenten het labyrintachtige parcours van Marker.

In Meeuwen sterven in de haven dwaalt een getormenteerde man, vertolkt door Julien Schoenaerts, doorheen de Antwerpse havenstad. Hij heeft zijn vrouw vermoord en wil op de vlucht slaan. Hij zoekt troost en vertier in het schipperskwartier. Met zijn invloeden van het Franse poëtische realisme straalt de film een eigen expressieve kracht uit. Symbolen worden intelligent gebruikt en dat alles wordt ondersteund door een indringende score van Jack Sels en Max Damasse. Meeuwen sterven in de haven was de eerste Belgische film in de competitie op het festival van Cannes. De restauratie van de film gebeurde onder de leiding van CINEMATEK. Matthias Schoenaerts, zoon van, komt de 4K versie in Cannes voorstellen.

Thelma en Louise

Ondanks het afhaken van de studio’s in Hollywood zal het de volgende dagen niet aan glamour ontbreken op de rode loper. Catherine Deneuve, Isabelle Huppert, Cate Blanchett, John Travolta, Rebecca Hall, Sebastian Stan, Dustin Hoffman en vele anderen worden verwacht. Barbara Streisand en regisseur Peter Jackson krijgen een ere Gouden Palm.

Alles gebeurt dit jaar onder het toeziend oog van Thelma & Louise die iedereen vanuit het hoge Palais des Festivals vrank en vrij aankijken. Ridley Scott’s film is, aldus het festival, een mijlpaal in de wijze waarop vrouwen in de film worden voorgesteld en is een ode aan de vriendschap onder vrouwen. Geena Davis en Susan Sarandon geven zich helemaal bij het vertolken van hun personages en door de intensiteit van hun spel worden ze iconen en onsterfelijke emblemen. Vandaag kijken ze naar ons en houden hun nalatenschap in het oog. Tot 23 mei 2026.

www.festival-cannes.com