Editie 2001
Memory of Film
28e INTERNATIONAAL FILMFESTIVAL VAN VLAANDEREN STELT VOOR:
Mental Hygiene: American Classroom Guidance Films 1947-1961
10/10/2001 – 20u: programma 1 "Manners, Menstruation, and The American Way"
11/10/2001 – 20u: programma 2 "Dating, Delinquency, and Diversity"
12/10/2001 – 20u: programma 3 "Conformity, Safety, and The Bomb"
Telkens in Film-Plateau
Gastheer: Ken Smith
in samenwerking met de Prelinger Archieven
Het 28e INTERNATIONAAL FILMFESTIVAL VAN VLAANDEREN vertoont de MENTAL HYGIENE films, presentatie KEN SMITH, auteur van ‘Mental Hygiene: Classroom films 1945-1970’. Ken zal vragen van het publiek beantwoorden en enkele van de meest verbluffende Amerikaanse educatieve films aller tijden laten zien, waaronder Are You Popular?, Seduction Of The Innocent, en Last Date.
Voor heel wat generaties van Amerikaanse schoolkinderen waren 16mm films een welkome afwisseling voor de vervelende lessen en voor hun leraars de gelegenheid om koffie te drinken of stiekem een sigaret te roken op de gang. Maar na de Tweede Wereldoorlog, en dit gedurende ongeveer 25 jaar – van 1945 tot 1970 –, circuleerde een speciaal soort films in de klaslokalen. Het waren de films over ‘mentale hygiëne’, die speciaal gemaakt werden om het gedrag van jonge mensen te helpen vormen.
Films over mentale hygiëne deden het goed in een verward en zenuwachtig Amerika. Tijdens deze naoorlogse jaren waren de jongeren ongehoorzaam en ze kwamen in opstand tegen de heersende sociale normen. Dit opstandig gedrag maakte ouders en opvoeders bezorgd: tieners die zich niet aan de regels hielden en weigerden om zich aan te passen aan de maatschappij van de volwassenen zouden een donkere toekomst tegemoet gaan.
Om een eind te maken aan dit opstandig gedrag zochten de volwassenen hulp bij psychologen en sociale wetenschappers en ze maakten kennis met een nieuwe technologie om sociale opvoeding te geven: de projectie van films over mentale hygiëne in de klas. Deze kortfilms behandelden zeer verschillende thema’s, waaronder etiquette op feestjes, persoonlijke hygiëne, misbruik van bepaalde stoffen, geslachtsziekten, jeugdcriminaliteit, en de verschrikkelijke verkeersongevallen waarvan jongeren het slachtoffer werden wanneer ze te vlug reden na het schoolbal.
De films over mentale hygiëne waren geen hoogtepunten van filmkunst, maar dat was ook niet de bedoeling. Ze haalden hun inspiratie uit de erg succesvolle propagandafilms van de Tweede Wereldoorlog en zochten naar een manier om het leven van alledag zo realistisch mogelijk te portretteren. Het publiek in de klas werd niet verondersteld om verrukt te zijn over en meegesleept te worden door de regie, cinematografie, acteerprestaties of montage van deze films. Ze moesten alleen maar geloven dat wat ze zagen echt was en het standpunt van de film overnemen.
De makers van deze films bleven grotendeels anoniem, ze werden meer gewaardeerd voor hun talent om het product aan de man te brengen dan voor hun talent als filmmaker. De filmploegen waren klein, de filmsets geïmproviseerd, het materiaal minimaal, de acteurs dikwijls gewoon kinderen uit de buurt. Ondanks deze obstakels zag men toch heel wat verschillende stijlen opduiken bij de grote producenten: het meedogenloze optimisme van Coronet, het smeulende noodlot van Centron, de verpletterende moraal van Sid Davis. Films over mentale hygiëne als een genre bekijken onthult iets onverwachts: een scala aan vakbekwaamheid en techniek in een genre van filmkunst waarvan algemeen gedacht werd dat die er geen had.
Gedurende 25 jaar werden duizenden films over mentale hygiëne geproduceerd, maar slechts een handvol bleven bewaard. De scholen probeerden waar voor hun geld te krijgen door de films te vertonen tot ze uit mekaar vielen, die films die ontsnapten aan een dergelijk lot werden in de vuilnisbak gegooid wanneer hun boodschap niet meer in was of wanneer de scholen overschakelden op video. Toen de productiemaatschappijen van deze films ophielden te bestaan, zoals ze ten slotte allemaal deden, werden de originele filmrollen weggegooid, samen met alle informatie over de makers, de acteurs en de kostprijs. Milieubeschermers, geschiedkundigen en filmkenners toonden weinig interesse voor het bewaren van wat nog restte. Ten minste de helft van alle films over mentale hygiëne zijn voorgoed verdwenen, en van heel veel is er slechts één belabberde kopie over.
Alle films in deze vertoning komen uit het boek ‘Mental Hygiene’. Het boek is het resultaat van tien jaar onderzoek, met meer dan 400 foto’s, interviews met nog levende filmmakers en bijna 300 beknopte besprekingen. Het is het eerste boek dat een diepgaande kijk biedt op vergeten films zoals Dating Do’s And Don’ts, Lunchroom Manners, Highways Of Agony en Girls Beware.
Ken Smith schreef ook nog Junk English, The New Roadside America, Ken’s Guide To The Bible, en Raw Deal: Horrible And Ironic Stories Of Forgotten Americans.
Mental Hygiene: American Classroom Guidance Films 1947-1961
10/10/2001 – 20u: programma 1 "Manners, Menstruation, and The American Way"
11/10/2001 – 20u: programma 2 "Dating, Delinquency, and Diversity"
12/10/2001 – 20u: programma 3 "Conformity, Safety, and The Bomb"
Telkens in Film-Plateau
Gastheer: Ken Smith
in samenwerking met de Prelinger Archieven
Het 28e INTERNATIONAAL FILMFESTIVAL VAN VLAANDEREN vertoont de MENTAL HYGIENE films, presentatie KEN SMITH, auteur van ‘Mental Hygiene: Classroom films 1945-1970’. Ken zal vragen van het publiek beantwoorden en enkele van de meest verbluffende Amerikaanse educatieve films aller tijden laten zien, waaronder Are You Popular?, Seduction Of The Innocent, en Last Date.
Voor heel wat generaties van Amerikaanse schoolkinderen waren 16mm films een welkome afwisseling voor de vervelende lessen en voor hun leraars de gelegenheid om koffie te drinken of stiekem een sigaret te roken op de gang. Maar na de Tweede Wereldoorlog, en dit gedurende ongeveer 25 jaar – van 1945 tot 1970 –, circuleerde een speciaal soort films in de klaslokalen. Het waren de films over ‘mentale hygiëne’, die speciaal gemaakt werden om het gedrag van jonge mensen te helpen vormen.
Films over mentale hygiëne deden het goed in een verward en zenuwachtig Amerika. Tijdens deze naoorlogse jaren waren de jongeren ongehoorzaam en ze kwamen in opstand tegen de heersende sociale normen. Dit opstandig gedrag maakte ouders en opvoeders bezorgd: tieners die zich niet aan de regels hielden en weigerden om zich aan te passen aan de maatschappij van de volwassenen zouden een donkere toekomst tegemoet gaan.
Om een eind te maken aan dit opstandig gedrag zochten de volwassenen hulp bij psychologen en sociale wetenschappers en ze maakten kennis met een nieuwe technologie om sociale opvoeding te geven: de projectie van films over mentale hygiëne in de klas. Deze kortfilms behandelden zeer verschillende thema’s, waaronder etiquette op feestjes, persoonlijke hygiëne, misbruik van bepaalde stoffen, geslachtsziekten, jeugdcriminaliteit, en de verschrikkelijke verkeersongevallen waarvan jongeren het slachtoffer werden wanneer ze te vlug reden na het schoolbal.
De films over mentale hygiëne waren geen hoogtepunten van filmkunst, maar dat was ook niet de bedoeling. Ze haalden hun inspiratie uit de erg succesvolle propagandafilms van de Tweede Wereldoorlog en zochten naar een manier om het leven van alledag zo realistisch mogelijk te portretteren. Het publiek in de klas werd niet verondersteld om verrukt te zijn over en meegesleept te worden door de regie, cinematografie, acteerprestaties of montage van deze films. Ze moesten alleen maar geloven dat wat ze zagen echt was en het standpunt van de film overnemen.
De makers van deze films bleven grotendeels anoniem, ze werden meer gewaardeerd voor hun talent om het product aan de man te brengen dan voor hun talent als filmmaker. De filmploegen waren klein, de filmsets geïmproviseerd, het materiaal minimaal, de acteurs dikwijls gewoon kinderen uit de buurt. Ondanks deze obstakels zag men toch heel wat verschillende stijlen opduiken bij de grote producenten: het meedogenloze optimisme van Coronet, het smeulende noodlot van Centron, de verpletterende moraal van Sid Davis. Films over mentale hygiëne als een genre bekijken onthult iets onverwachts: een scala aan vakbekwaamheid en techniek in een genre van filmkunst waarvan algemeen gedacht werd dat die er geen had.
Gedurende 25 jaar werden duizenden films over mentale hygiëne geproduceerd, maar slechts een handvol bleven bewaard. De scholen probeerden waar voor hun geld te krijgen door de films te vertonen tot ze uit mekaar vielen, die films die ontsnapten aan een dergelijk lot werden in de vuilnisbak gegooid wanneer hun boodschap niet meer in was of wanneer de scholen overschakelden op video. Toen de productiemaatschappijen van deze films ophielden te bestaan, zoals ze ten slotte allemaal deden, werden de originele filmrollen weggegooid, samen met alle informatie over de makers, de acteurs en de kostprijs. Milieubeschermers, geschiedkundigen en filmkenners toonden weinig interesse voor het bewaren van wat nog restte. Ten minste de helft van alle films over mentale hygiëne zijn voorgoed verdwenen, en van heel veel is er slechts één belabberde kopie over.
Alle films in deze vertoning komen uit het boek ‘Mental Hygiene’. Het boek is het resultaat van tien jaar onderzoek, met meer dan 400 foto’s, interviews met nog levende filmmakers en bijna 300 beknopte besprekingen. Het is het eerste boek dat een diepgaande kijk biedt op vergeten films zoals Dating Do’s And Don’ts, Lunchroom Manners, Highways Of Agony en Girls Beware.
Ken Smith schreef ook nog Junk English, The New Roadside America, Ken’s Guide To The Bible, en Raw Deal: Horrible And Ironic Stories Of Forgotten Americans.