Minotaur

We hebben bijna tien jaar moeten wachten op Minotaur, de zesde film van de Russische regisseur Andrej Zvjagintsev, en die is het geduld meer dan waard. Die lange tussentijd heeft verschillende oorzaken, zoals een zware covidinfectie die geleid heeft tot een lange ziekenhuisopname en zelfs een coma, en ’s mans ballingschap als gevolg van zijn kritiek op de Russische invasie van Oekraïne. Zvjagintsev woont tegenwoordig in Frankrijk en daar heeft hij ook het materiaal gevonden voor Minotaur: de thriller La Femme infidèle uit 1969 van nouvelle vague-boegbeeld Claude Chabrol. Minotaur is zeker geen letterlijke remake, La Femme infidèle is veeleer een verre inspiratiebron.

De film, opgenomen in Letland, speelt in een anonieme Russische stad. Ondernemer Gleb krijgt van de burgemeester de opdracht om veertien werknemers aan te duiden die de rangen van het invasieleger moeten versterken. Dit is trouwens een van de vele kleine verwijzingen naar de Griekse mythe van de Minotaurus - het lichaam van een man met de kop en de staart van een stier - aan wie veertien Atheense jongeren werden geofferd. Tegelijk ontdekt Gleb dat zijn vrouw een buitenechtelijke relatie heeft met een fotograaf, wat hij - ondanks zijn eigen ontrouw - absoluut niet kan hebben. Het overspel en de gevolgen daarvan lijken de motor van Minotaur, terwijl de oorlog in Oekraïne zich op de achtergrond afspeelt. Maar dat verandert naarmate de film vordert. De gevolgen van Poetins invasie worden weliswaar niet altijd benoemd, ze zijn wel zichtbaar. Zo duidelijk zelfs dat de belangrijkste medewerkers aan Minotaur in Rusland meteen achter de tralies zouden vliegen, mochten ze daar nog wonen.

Zvjagintsev toont hoe grote maatschappelijke ontwikkelingen in het dagelijks leven binnendringen, zonder zijn personages ooit te reduceren tot symbolen. Gecombineerd met het thrillergegeven van het overspel levert dat een - overigens visueel verbluffend - meesterwerk op dat in Cannes alleen door Fjord van de Gouden Palm werd weggehouden. Zvjagintsev is een graag geziene gast op Film Fest Gent en won hier in 2011 met Elena de Grand Prix voor Beste Film. Toevallig: dat jaar ging de Georges Delerue Award voor Beste Soundtrack of Sound Design naar Evgueni & Sacha Galperine (voor The Invader van Nicolas Provost), de broers die de score voor Minotaur hebben gecomponeerd.